Waarom moet je eigenlijk leren?
Wanneer ik deze vraag aan mijn cliënten stel, wordt er meestal gezegd: ‘Om later geld te kunnen verdienen’. Maar wat betekent dat nu eigenlijk voor een kind?
‘Dat later is nog best wel ver weg en bovendien, het gaat nu toch ook goed. Ik verdien geen geld en toch heb ik een behoorlijk leventje. Op het naar school gaan na dan. Dus moet ik zien dat ik daar zo veel mogelijk zonder schade uitkom. Nou dat valt niet mee. Ik krijg bijvoorbeeld een werkboek en in mijn weektaak staat dat ik 4 opdrachten moet doen. Dit keer zijn het de woorden met SCH op het einde. Als ik er drie heb gezien dan weet ik de rest ook: allemaal SCH erachter. Hup volgende opdracht: 16×10=160 16×100=1600 en 16×1000=16000 … er moeten dus steeds nullen erachter. Door naar begrijpend lezen. Pffft, dat zijn veel vragen, dat lezen sla ik maar over want dat kost teveel tijd.’
Is bovenstaande nu een scherts of de werkelijkheid die vrijwel niemand in de gaten heeft? Het mag duidelijk zijn dat een kind dat bovenstaand gedrag vertoond, niet automatiseert. Dus zodra de Cito-toets komt wordt deze onder de maat gemaakt, want nu zit er geen patroon meer in.
Heeft u enig idee hoeveel kinderen keurig hun sommetjes in het werkboek maken en de uitkomsten ook nog goed hebben, maar niet automatiseren doordat zij allerlei trucjes toepassen? De leerkracht moet niet naar de uitkomsten kijken, maar naar het proces dat daar aan vooraf gaat.
Wanneer de leerling weet waarom hij die sommetjes of die woordjes moet leren, dan begrijpt hij of zij meteen waarom de inspanning geleverd moet worden. Eigenlijk zijn zij aan het leren om het zichzelf later makkelijker te maken. Sommetjes zoals 7+8 of 8×7, waarvan de uitkomst vanzelf komt, zorgen ervoor dat het verdere rekenen veel makkelijker wordt.
‘Waarom leer je tafels’, vraag ik altijd aan de kinderen. ‘Geen flauw idee’, is meestal het antwoord. Een puzzel in elkaar moeten zetten en niet weten hoe de afbeelding eruit moet komen te zien.
Het weten waarom je moet leren, zorgt voor meer aandacht, betrokkenheid, concentratie en werkplezier bij het kind.
