Een smartphone toont de pagina 'Introducing ChatGPT'

ChatGPT

| Wim Bouman

Opnieuw staat het onderwijs voor een uitdaging door de opkomst van slimme manieren om toetsen en examens te doorstaan. Vroeger begonnen we met spiekbriefjes, gevolgd door wetenschappelijke rekenmachines waarin we stiekem informatie bewaarden. Daarna kwamen smartphones en slimme horloges waarmee je het hele internet tot je beschikking had.

En wat gebeurt er? Mobiele telefoons worden in beslag genomen, horloges moeten af, rekenmachines worden gereset, en natuurlijk wordt er streng gecontroleerd op spieken.

De eerste vraag die bij me opkomt is: ‘Waarom gaan studenten eigenlijk spieken?’ Het lijkt erop dat de lesstof niet goed genoeg is geland.

De volgende vraag is: ‘Hoe komt dat dan?’

Jaren geleden heb ik al eens gezegd: ‘Laat studenten gewoon spieken.’ Je herinnert je het vast nog wel van vroeger: je begreep de lesstof niet helemaal, dus maakte je een spiekbriefje. En raad eens? Negen van de tien keer had je het spiekbriefje helemaal niet meer nodig, want je kon de inhoud ervan zo voor de geest halen. De informatie was inmiddels in je hoofd terechtgekomen. Dankzij de gefocuste aandacht die je eraan besteedde, bleef het in je geheugen hangen.

Dus als het doel is om studenten kennis te laten vergaren (zelfs als dat via spieken gebeurt), laat ze dan gewoon spieken!

Nu is er weer een nieuw fenomeen: ChatGPT. Dit is een computerprogramma dat op basis van enkele goed gekozen trefwoorden tekst kan genereren. Leerlingen en studenten maken hier dankbaar gebruik van. Ze hoeven niet langer uitvoerige essays te schrijven, want het programma doet al het werk voor hen.

Het onderwijs noemt dit fraude, en we lijken opnieuw in een kat-en-muisspel beland te zijn tussen studenten en docenten. Maar we kunnen ook à la Omdenken het probleem omarmen!

Laat studenten teksten genereren met behulp van ChatGPT en deze vervolgens herschrijven in hun eigen woorden. Laat ze ook de bronnen opzoeken, vermelden en op onderzoek uitgaan om te kijken of die bronnen betrouwbaar zijn.

Doordat ze zo intensief met de informatie bezig zijn, zal de kennis uiteindelijk doordringen. En dat was toch het oorspronkelijke doel?

Je kunt vooruitgang niet tegenhouden. Je kunt het zien als een bedreiging, maar je kunt ook kijken naar de nieuwe mogelijkheden die het biedt.

Foto: Sanket Mishra via Pexels

Wim Bouman

Over de schrijver

Wim Bouman

Wim Bouman begeleidt sinds 2003 kinderen die vastlopen bij het leren. Vanuit zijn jarenlange praktijkervaring ontwikkelde hij de Kernvisie methode. Ook schreef hij het boek Krachtig anders leren.

Op Leertalent schrijft Wim over zijn ervaringen met kinderen, ouders en volwassenen. Hij bespreekt ontwikkelingen binnen het onderwijs, nieuwsberichten en wetenschappelijk onderzoek. Daarbij kijkt hij kritisch naar vaste overtuigingen en gaat hij heilige huisjes niet uit de weg.

Zijn artikelen verbinden praktijkervaring met een kritische blik op leren en onderwijs. Niet om overal tegenaan te schoppen, maar om ruimte te maken voor vragen die volgens hem te weinig worden gesteld.

Meer informatie over zijn werkwijze vind je op kernvisiemethode.nl.